Κρίσιμη απόφαση για την ΕΑΣ: Στις 10 Ιουνίου κρίνονται αναδρομικά και κρατήσεις σε 300.000 συνταξιούχους-απόστρατους

Μια δικαστική απόφαση που αναμένεται μέσα στον Ιούνιο μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα για χιλιάδες συνταξιούχους του Δημοσίου-απόστρατους και να φέρει επιστροφές χρημάτων από κρατήσεις που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια στις συντάξεις.

Στις 10 Ιουνίου 2026, η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου καλείται να αποφασίσει αν ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων είναι συμβατός με το Σύνταγμα ή αν επιβαρύνει άδικα τους συνταξιούχους.

Η συγκεκριμένη υπόθεση έχει προκαλέσει ήδη τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς το αποτέλεσμα της δίκης μπορεί να επηρεάσει έως και 300.000 συνταξιούχους-απόστρατους, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για αναδρομικά και αλλαγές στις μελλοντικές κρατήσεις.

Συγκεκριμένα, νέα πράξη της Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με ημερομηνία 27 Απριλίου 2026 επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με δυνητικά σημαντικές δημοσιονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις, που αφορά τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ στο Δημόσιο. Επί της ουσίας, η πράξη αυτή ενεργοποιεί τη διαδικασία της πιλοτικής δίκης, παραπέμποντας το θέμα στην Ολομέλεια του ανωτάτου δημοσιονομικού δικαστηρίου της χώρας, η οποία καλείται να αποφανθεί οριστικά για το θέμα στις 10 Ιουνίου 2026.

Η αγωγή

Η υπόθεση εκκινεί από αγωγή συνταξιούχου του Δημοσίου, ο οποίος αμφισβητεί τη νομιμότητα του ισχύοντος τρόπου επιβολής της εισφοράς και διεκδικεί επιστροφή ποσών που παρακρατήθηκαν από τη σύνταξή του. Ο πυρήνας της διαφοράς δεν αφορά την ύπαρξη της εισφοράς αυτής καθαυτήν, η οποία έχει κριθεί κατά βάσιν συνταγματική για τα μεταγενέστερα του 2019 έτη, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτή υπολογίζεται. Ειδικότερα τίθεται το ερώτημα εάν είναι συμβατή με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας η επιβολή ενιαίου συντελεστή επί του συνόλου της καταβαλλόμενης σύνταξης ή εάν θα έπρεπε να εφαρμόζεται κλιμακωτά, με εξαίρεση ενός βασικού ποσού, που στην προκειμένη περίπτωση προσδιορίζεται στα 1.400 ευρώ.

Σήμερα, η διοικητική πρακτική προβλέπει ότι μόλις η σύνταξη υπερβεί το συγκεκριμένο όριο, η εισφορά υπολογίζεται επί του συνολικού ποσού και όχι μόνο στο υπερβάλλον τμήμα, γεγονός που οδηγεί σε δυσανάλογη επιβάρυνση για μια μεγάλη κατηγορία συνταξιούχων. Σύμφωνα με έγκυρους νομικούς, η αμφισβήτηση αυτού του μηχανισμού ανοίγει τον δρόμο για μια πιθανή αναδιάταξη της μεταχείρισης των συντάξεων, με άμεσες επιπτώσεις τόσο στο καθαρό εισόδημα των δικαιούχων όσο και στα δημόσια έσοδα.

Η σημασία της παραπομπής στην Ολομέλεια αναδεικνύεται και από το γεγονός ότι το ίδιο το δικαστήριο αναγνωρίζει τον γενικότερο χαρακτήρα του ζητήματος, καθώς αφορά ευρύτατη κατηγορία συνταξιούχων και συνδέεται με θεμελιώδεις συνταγματικές διατάξεις. Παράλληλα, με την έκδοση της πράξης αναστέλλεται η εκδίκαση όλων των εκκρεμών υποθέσεων που θέτουν το ίδιο νομικό ζήτημα, έως ότου υπάρξει ενιαία κρίση, γεγονός που αποτυπώνει την πρόθεση του δικαστηρίου να αποφευχθεί ο κατακερματισμός της νομολογίας.

Το διακύβευμα της επικείμενης απόφασης είναι διττό:

- Σε περίπτωση που η Ολομέλεια κρίνει ότι ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού παραβιάζει συνταγματικές αρχές, ενδέχεται να προκύψει υποχρέωση αναπροσαρμογής της εισφοράς σε πιο αναλογική βάση, περιορίζοντας τις μελλοντικές κρατήσεις και, ενδεχομένως, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για επιστροφές ποσών (αναδρομικών).

- Αντιθέτως, μια απόφαση που θα επικυρώνει την ισχύουσα πρακτική θα παγιώσει το υφιστάμενο καθεστώς, κλείνοντας ακόμη έναν κύκλο αμφισβήτησης γύρω από την ΕΑΣ.

Σε κάθε περίπτωση, οι νομικοί εκτιμούν ότι η απόφαση θα επεκταθεί και στον ιδιωτικό τομέα, καλύπτοντας στην πράξη περί τους 300.000 συνταξιούχους. Παράλληλα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς δεν αφορά μόνο μια τεχνική πτυχή υπολογισμού, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης μεταξύ επιβάρυνσης των συνταξιούχων και συνταγματικής προστασίας του εισοδήματος, σε μια περίοδο που η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής σταθερότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης παραμένει ζητούμενο.

Οι νέες κρατήσεις που ισχύουν από το 2026

Από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζεται νέα κλίμακα για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, με αυξημένα ποσοστά ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.

Οι κρατήσεις διαμορφώνονται ως εξής:

• Από 1.468 έως 1.783 ευρώ: 3%

• Από 1.784 έως 2.097 ευρώ: 6%

• Από 2.098 έως 2.412 ευρώ: 7%

• Από 2.413 έως 2.726 ευρώ: 9%

• Από 2.727 έως 3.041 ευρώ: 10%

• Από 3.042 έως 3.356 ευρώ: 12%

• Από 3.357 έως 3.670 ευρώ: 13%

• Από 3.671 ευρώ και άνω: 14%

Η εφαρμογή αυτών των ποσοστών έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς πολλοί συνταξιούχοι υποστηρίζουν ότι οι παρακρατήσεις παραμένουν δυσανάλογες σε σχέση με τις πραγματικές αυξήσεις που λαμβάνουν.

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 07/05/2026