Απονομή Ιδιότητας Αξιωματικού με βαθμούς της ανώτερης και ανώτατης βαθμίδας σε πολίτες

Άρθρο του Π. Σταμάτη *

Παρατηρείται το έξης παράδοξο η πολιτεία να απονέμει αβασάνιστα και αλόγιστα βαθμούς της στρατιωτικής ιεραρχικής κλίμακας, και μάλιστα της ανώτερης και ανώτατης βαθμίδας, για να τιμήσει την προσφορά τους στις ΕΔ ορισμένων Ελλήνων ιδιωτών.

Ωστόσο αυτός ο θεσμός τείνει να χάνει το νόημα, αφού γίνεται όχι απλώς κατάχρηση της διάκρισης, αλλά έχει καταλήξει κανόνας καθώς στους περισσότερους δωρητές των ΕΔ να τους απονέμεται η ιδιότητα του Αξιωματικού.

Την αρχή έκανε ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης του ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ κ. Πάνος Καμμένος, απονέμοντας το βαθμό του Υποναυάρχου στην ηρωίδα της εθνεγερσίας Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και συνέχισε ώστε:

Ο Πάνος (Παναγιώτης) Κυριακόπουλος τον Απρίλιο του 2018, του απονεμήθηκε ο τιμητικός βαθμός του έφεδρου Ταξιάρχου.

Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, Νικόλαος με προεδρικό διάταγμα της 30ης Μαΐου 2018, που εκδόθηκε ύστερα από πρόταση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πάνου Καμμένου και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 7 Ιουνίου 2018 «απονέμεται σύμφωνα με τη διάταξη του εδαφίου τρίτου της παραγράφου 1 του άρθρου 39 του ν.3883/2010, η ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού βαθμού Υποστρατήγου επί τιμή στον Χατζηνικολάου Νικόλαο του Σωτηρίου (ΣΑ: 130/091140/75), που γεννήθηκε το έτος 1954 στη Θεσσαλονίκη».

Τον Απρίλιο του 2020 απονεμήθηκε ο τίτλος «Υποστράτηγος επί τιμή» στον εφοπλιστή Ιάκωβο Τσούνη.

Τον Ιούλιο του 2020 απονεμήθηκε ο τίτλος «Υποναύαρχος επί τιμή» στον εφοπλιστή Πάνο Λασκαρίδη.

Το 2025, απονεμήθηκε σύμφωνα με τη διάταξη του εδαφίου τρίτου της παραγράφου 1 του άρθρου 39 του ν.3883/2010 η ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού και ο βαθμός του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή:

• Στη Μαρτίνου Ιωάννα (ΦΕΚ Γ' 4764/2025),

• στον Βαρδινογιάννη Ιωάννη (ΦΕΚ Γ' 486/2025)

• και στον Αγγελάκο Ευάγγελο (ΦΕΚ Γ' 332/2025)

Επίσης το 2025, απονεμήθηκε σύμφωνα με τη διάταξη του εδαφίου τρίτου της παραγράφου 1 του άρθρου 39 του ν.3883/2010 η ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού και ο βαθμός του Ταξίαρχου επί τιμή:

• στον Λιβανό Παναγιώτη-Πήτερ (ΦΕΚ Γ' 749/2025.

Με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια απονεμήθηκε σύμφωνα με τη διάταξη του εδαφίου τρίτου της παραγράφου 1 του άρθρου 39 του ν.3883/2010 η ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού και ο βαθμός του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή, στους:

• Οικονόμου Αντώνιο Γενικό Γραμματέα του ΥΠΕΘΑ (ΦΕΚ 1670/27-3-2026/τ. Γ') κατόπιν της 5/Σ.28η/22.12.2025 απόφασης του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων.

• Κολοβό Διονύσιο αντιπρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετεί στη ΓΔΑΕΕ (ΦΕΚ 1576/24-3-2026/τ. Γ') κατόπιν της 6/Σ.28η/22.12.2025 απόφασης του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων.

Με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Αποφασίζουμε Απονέμουμε, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 39 του ν. 3883/2010, την ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού βαθμού Ταξίαρχου επί τιμή, κατόπιν της 8/Σ.23η/11.09.2024 απόφασης του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, στους παρακάτω:

(1) Κωνσταντίνο Βελέντζα του Νικολάου (ΣΑ:100/000400/1982), ο οποίος γεννήθηκε το έτος 1961 στην Αθήνα.

(2) Ευάγγελο Μυτιληναίο του Γεωργίου (ΣΑ:141/131712/1975), ο οποίος γεννήθηκε το έτος 1954 στην Αθήνα.

(3) Ευστάθιο Ποταμίτη του Στυλιανού (ΣΑ:141/132250/1977), ο οποίος γεννήθηκε το έτος 1956 στην Αθήνα.

(4) Μιχαήλ Τσαμάζ του Κοσμά (ΣΑ:141/125254/1980), ο οποίος γεννήθηκε το έτος 1959 στην Αθήνα.

(5) Πάνος (Παναγιώτης) Κυριακόπουλος είναι ιδιώτης στον οποίο έχει απονεμηθεί τιμητικά ο βαθμός του Ταξιάρχου και αργότερα του Υποστράτηγου επί τιμή.

Στοιχεία απονομής

• Πρώτη απονομή: Τον Απρίλιο του 2018, του απονεμήθηκε ο τιμητικός βαθμός του έφεδρου ταξιάρχου.

• Επόμενη εξέλιξη: Στη συνέχεια, η τιμητική του ιδιότητα αναβαθμίστηκε στον βαθμό του Υποστράτηγου επί τιμή.

Οι 4 πρώτοι ήταν μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Πολεμικού Μουσείου, μεταξύ αυτών και ο γνωστός επιχειρηματίας Ευάγγελος Μυτιληναίος. Οι άλλοι 3 είναι ο πρώην διευθύνων σύμβουλος του ΟΤΕ Μιχάλης Τσαμάζ, ο Κωνσταντίνος Βελέντζας και ο Ευστάθιος Ποταμίτης.

Ο 5ος που πήρε τον βαθμό του υποστρατήγου είναι ο Παναγιώτης Κυριακόπουλος, που είχε οριστεί ως ειδικός σύμβουλος εμπειρογνώμονας στο γραφείου του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026, παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νικόλαου Δένδια, του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας Στρατηγού Δημήτριου Χούπη και του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού Αντιστράτηγου Γεώργιου Κωστίδη, πραγματοποιήθηκε η τελετή απονομής του Έφεδρου Αξιωματικού βαθμού Ταξίαρχου Ιππικού Τεθωρακισμένων επί τιμή, στον κ. Νικόλαο Κοσμάτο, για την προσφορά του στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Με Προεδρικό Διάταγμα που εκδόθηκε στην Αθήνα την 25.11.2025 με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, απονέμεται, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 27 του ν. 3421/2005, η ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού και ο βαθμός του Πλωτάρχη επί τιμή, κατόπιν της 53/Σ.25/07.11.2025 απόφασης του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ), στον Παπαδόπουλο Στέφανο. (ΦΕΚ 4499/τ. Γ'/26-11-25).

Με Προεδρικό Διάταγμα που εκδόθηκε στην Αθήνα, με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, απονέμεται, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 24 του ν. 4494/2017, η ιδιότητα του Εφέδρου Αξιωματικού και ο βαθμός του Πλωτάρχη επί τιμή, κατόπιν της 4/Σ.12/19.03.2026 απόφασης του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ), στον Πατέρα Βασίλειο του Ηλία.

Η τιμητική απονομή βαθμών μέχρι του βαθμού του Υποστρατήγου, όπως προβλέπεται σήμερα από τους ανωτέρω αναφερόμενους νόμους, δεν μπορεί να είναι εργαλείο επικοινωνιακής πολιτικής του κάθε φιλόδοξου πολιτικού.

Το ζήτημα εδώ είναι απολύτως ουσιαστικό. Δεν αρκεί η επίκληση ενός θεσμικού πλαισίου. Απαιτείται σαφής, ειδική και ελέγξιμη αιτιολόγηση για κάθε απόφαση.

Συνεπώς, οι σχετικές αποφάσεις για την τιμητική απονομή βαθμών σε πολίτες ευεργέτες των ΕΔ, θα πρέπει να πληρούν τους όρους της προσήκουσας αιτιολόγησης, της ασφάλειας δικαίου, της απαγόρευσης διακρίσεων, της ισότητας (γενικός και αντικειμενικός χαρακτήρας των αποφάσεων).

Η διαφάνεια, η λογοδοσία και η θεσμική καθαρότητα δεν είναι επιλογή. Είναι προϋπόθεση για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης και της συνοχής στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ας δούμε όμως με ποιο τρόπο και για ποιο λόγο φτάσαμε να έχουμε αυτές τις διατάξεις του ν.3883/10 και ποιο σκοπό υπηρετούν.

Στην από 13.9.2010 Έκθεση επί του ν/σχ του ν.3883/10 η Διεύθυνση επιστημονικών Μελετών της ΒτΕ αναφέρεται ότι Με τις διατάξεις του Κεφαλαίου Ε άρθρα 38-39 ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν την ανάκληση στην ενεργό υπηρεσία εν αποστρατεία Αξιωματικών από την εφεδρεία, όπως και την απονομή της ιδιότητας και του βαθμού του εφέδρου εν ενεργεία αξιωματικού μεταξύ άλλων σε πρόσωπα ειδικής μόρφωσης ή επαγγελματικής εξειδίκευσης, ανεξαρτήτως φύλλου και ηλικίας, για την κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών των ΕΔ.

Στην από 1.9.2010 Αιτιολογική Έκθεση των ΥΕΘΑ και ΥΠΟΙΚ προς τη ΒτΕ επί του ν/σχ του ν.3883/10 του Κεφαλαίου Ε άρθρα 38-39 αναφέρει ότι ρυθμίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις ανάκλησης στην ενέργεια αποστράτων Αξιωματικών καθώς και εξ εφέδρων και κατ’ απονομή Αξιωματικών με κριτήρια που βασίζονται στην εξυπηρέτηση πραγματικών υπηρεσιακών αναγκών με κατάλληλο εξειδικευμένο προσωπικό το οποίο αξιοποιείται σε αντίστοιχες θέσεις να υπηρετεί υπό σαφές και ορθολογικό πλαίσιο υπηρεσιακής εξέλιξης.

Στο από 31.8.2010 κατατεθέν στη ΒτΕ σχέδιο νόμου από τους ΥΕΘΑ και ΥΠΟΙΚ δεν υπήρχε το β΄ εδάφιο στη παράγραφο 1 του άρθρου 39 και με τη μέθοδο της νομοθετικής βελτίωσης πέρασε ως ακολούθως:

Με Προεδρικό Διάταγμα που εκδίδεται μετά από γνώμη του ΣΑΓΕ και πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, δύναται να απονέμεται ιδιότητα Εφέδρου Αξιωματικού και βαθμός Ταξιάρχου ή Υποστρατήγου επί τιμή σε πρόσωπα υψηλού κύρους, Έλληνες πολίτες, άνδρες και γυναίκες, σε αναγνώριση υπηρεσιών τους προς τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Και ως εκ τούτου διέφυγε από τον έλεγχο της Επιστημονικής Επιτροπής της ΒτΕ και της Αιτιολογικής Έκθεσης των ΥΕΘΑ και ΥΠΟΙΚ.

Είναι οδυνηρό όταν για τους εν ενεργεία Αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων ισχύει ένα αυστηρό και απαιτητικό πλαίσιο ιεραρχικής εξέλιξης, να απονέμονται βαθμοί σε πολίτες και να δημιουργούνται σκιές ή εντυπώσεις διαφορετικών μέτρων και σταθμών.

Το λειτούργημα του Αξιωματικού στις Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποτελεί απλώς ένα τυπικό επάγγελμα, αλλά μια αποστολή ζωής που βασίζεται στην ηγεσία, την ευθύνη και την προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο.

Η αποστολή του συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια της πατρίδας, συχνά υπό συνθήκες υψηλού κινδύνου ή πίεσης και διέπεται από αυστηρές αρχές τιμής, ακεραιότητας, αμεροληψίας και αφοσίωσης στο καθήκον, θέτοντας το συλλογικό καλό πάνω από το ατομικό.

Η ιδιότητα του Αξιωματικού, η απονομή βαθμών και μάλιστα της ανώτερης και ανώτατης βαθμίδας της ιεραρχίας του σώματος των αξιωματικών, απονέμονται σε στρατιωτικούς μετά από πολυετή ευδόκιμη υπηρεσία, αξιολόγηση και πολλές προσωπικές θυσίες εις βάρος του οικογενειακού βίου του στρατιωτικού, απονέμονται επίσης μετά από συμμετοχή του στρατιωτικού σε πόλεμο και προαγωγές επ’ ανδραγαθία.

Οι κυριότερες δραστηριότητες των Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων είναι η εκτέλεση συγκεκριμένων καθηκόντων ανάλογα με τη θέση στην ιεραρχία και το στρατιωτικό σώμα που υπηρετούν, η λήψη αποφάσεων και η επίβλεψη εκτέλεσής τους, η εφαρμογή των στρατιωτικών κανονισμών, η υλοποίηση του στρατιωτικού προγράμματος εκπαίδευσης, η εκπαίδευση των στρατιωτών στα αντικείμενα της ειδικότητάς τους, καθώς και η διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων σε περίοδο πολέμου.

Ο Αξιωματικός είναι δυναμικός, πειθαρχημένος, θαρραλέος και επινοητικός. Χρειάζεται να έχει άριστη υγεία, σωματική και ψυχική ακεραιότητα, να αγαπά την άσκηση, την κίνηση και τη δράση και να έχει ορισμένες ειδικές ικανότητες, όπως ικανότητα ευελιξίας, αντίληψης χώρου, συνδυαστική ικανότητα, καθώς και ηγετικά προσόντα.

Επιπρόσθετα, για τους Αξιωματικούς του πολεμικού ναυτικού, απαιτείται αγάπη για τη θάλασσα, σωματική αντοχή και εξοικείωση με την εργασία και τις συνθήκες διαβίωσης σ' αυτήν. Για τους ιπτάμενους Αξιωματικούς, έχει ιδιαίτερη σημασία η άριστη όραση και η σωστή λειτουργία της καρδιάς, τα ταχύτατα αντανακλαστικά, η υψηλή νοημοσύνη και η αντίληψη.

Ο Αξιωματικός είναι υπεύθυνος για την άρτια προετοιμασία και ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων για την προάσπιση της άμυνας της χώρας του, σε περίοδο ειρήνης ή πολέμου.

Γενικά οι Αξιωματικοί είναι άτομα με ακεραιότητα χαρακτήρα, δυναμικά, που αγαπούν την πειθαρχία και την τάξη, που διαθέτουν ισχυρή προσωπικότητα, και εμπνέουν εμπιστοσύνη και σεβασμό, είναι οι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων.

Οι αξιωματικοί τάσσονται στην υπηρεσία της πατρίδας με ανιδιοτέλεια και αυτοθυσία κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες και συμβάλλουν με τις γνώσεις τους, την εκπαίδευσή τους, την εμπειρία τους, και την αποφασιστικότητά τους, στην προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Ως εκ τούτου η αθρόα απονομή βαθμών σε πολίτες προσβάλει όλους τους Αξιωματικούς του κατά γήν, θάλασσα και αέρα Στρατού της Ελλάδος καθώς εκμαυλίζεται και ο λόγος απονομής, αλλά και ο βαθμός που δίνεται, και το δημόσιο λειτούργημα που έχει ανατεθεί στον πολιτικό.

Επίσης προκαλεί στους Αξιωματικούς το αίσθημα της αδικίας, της άνισης μεταχείρισης και επηρεάζει αρνητικά το ενδιαφέρον για την ιεραρχική εξέλιξη.

Είναι απορίας άξιο όλοι αυτοί οι ε.ε και ε.α. Αξιωματικοί που παρευρίσκονται στις τελετές απονομής βαθμών σε πολίτες, δεν έχουν καμία ενσυναίσθηση και σε ποιο βαθμό διακατέχονται από την στρατιωτική αρετή όπως είναι και αυτή του στρατιωτικού πνεύματος, όταν σε ένα πολίτη απονέμεται η ιδιότητα του αξιωματικού, λόγω της οικονομικής του προσφοράς στις ΕΔ, αν αυτή δεν είναι η απόλυτη έννοια της χρηματικής εξαγοράς τότε ποια είναι.

Εν κατακλείδι η απονομή ιδιότητας Αξιωματικού και η απονομή βαθμών και μάλιστα της ανώτερης και ανώτατης βαθμίδας δεν είναι προϊόντα επικοινωνιακής στρατηγικής ή ακόμα και πολιτικής συνδιαλλαγής, λόγω της οικονομικής ωφέλειας των δομών των ΕΔ, από δωρεές πολιτών.

Φυσικά αναγνωρίζεται το φιλανθρωπικό έργο όλων αυτών προς τις ΕΔ, αλλά αρκούσε η ονοματοδοσία στους χώρους της δωρεάς, μια ευαρέσκεια ή ακόμα και κάποιο ανάλογο παράσημο, όπως είναι του "Μεγάλου Ευεργέτη του Έθνους" και με αντίστοιχη παρασημοφόρηση (Τάγματα Αριστείας), όπως προβλέπεται στον Νόμο 106/1975 - Περί των Ταγμάτων Αριστείας. Τίτλος που είναι εξαιρετικά τιμητικός και αποτυπώνει και την πραγματικότητα.

Το ισχύον Σύνταγμα, στο άρθρο 4 παρ. 7, προβλέπει ρητώς ότι «Τίτλοι ευγενείας ή διάκρισης ούτε απονέμονται ούτε αναγνωρίζονται σε Έλληνες πολίτες».

Η διατύπωση αυτή είναι λιτή αλλά απόλυτη και δεν αφήνει περιθώρια ερμηνευτικής επιείκειας. Η απαγόρευση εντάσσεται στο πλέγμα των οργανωτικών βάσεων του πολιτεύματος και τελεί σε άμεση συνάφεια με τις θεμελιώδεις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 1, 4 παρ. 1 και 5 παρ. 1 του Συντάγματος.

Για παράδειγμα, στους δικαστικούς λειτουργούς, στους δημοσίους υπαλλήλους, διπλωμάτες και στους στρατιωτικούς απονέμονται τίτλοι αντίστοιχοι των οργανικών τους θέσεων.

Οι τίτλοι αυτοί δεν εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 4 παρ. 7 του Συντάγματος, καθότι αποτελούν υπηρεσιακούς τίτλους, οι οποίοι αποκτώνται κατόπιν διαρκούς αξιολογήσεως, από τους μεν δικαστές ως προς την ικανότητά τους για ορθή απονομή της δικαιοσύνης, από τους δε δημοσίους υπαλλήλους ως προς την ικανότητά τους να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, στους διπλωμάτες για τις υπηρεσίες τους και στους στρατιωτικούς για την μακρά και επιτυχή υπηρεσία τους στην πατρίδα.

Τίτλος διακρίσεως είναι ο τίτλος που υποδηλώνει κατοχή υπερέχουσας θέσης, ταξική προέλευση και προνόμια. Η κρίση περί του εάν πράγματι ένας τίτλος εμπίπτει στο απαγορευτικό πεδίο του άρθρου 4 παρ. 7 του Συντάγματος γίνεται με βάση τη θεωρία περί αξιοκρατίας και τη θεωρία της εντυπώσεως.

Ως εκ τούτου, καμία δημόσια αρχή, ούτε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ούτε το Υπουργικό Συμβούλιο, ούτε κάποιο άλλο κρατικό όργανο, δεν νομιμοποιείται να απονείμει, να αναγνωρίσει ή να θεσπίσει με οποιοδήποτε τρόπο τίτλους ευγενείας ή διακρίσεως.

Η διάταξη είναι απόλυτη, δίχως εξαιρέσεις ή πρόσθετες προϋποθέσεις. Είναι κανόνας δημοσίας τάξεως, εξυπηρετώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το δημόσιο συμφέρον.

Από την τελολογική ερμηνεία της διατάξεως συνάγεται ότι η τελευταία σκοπεί στην αποπροσωποποίηση των κοινωνικών σχέσεων προς όφελος της κοινωνικής ισότητας, καθότι ο έχων τίτλο διακρίσεως δύναται να τον εκμεταλλευθεί προς ίδιον όφελος, αποσκοπώντας σε ειδική μεταχείριση τόσο στις κοινωνικές του σχέσεις όσο και στις σχέσεις του με το κράτος.

Οι τίτλοι ευγενείας ή διακρίσεως, από τη φύση τους εμπεριέχουν ιεραρχική διαφοροποίηση των προσώπων και θεσμοθετούν κοινωνικά πρότυπα υπεροχής αντίθετα προς την καθολικότητα της ανθρώπινης αξίας.

Ενθυμούμε την φράση του αγαπημένου μου δάσκαλου και σεπτού πανεπιστήμονα Αριστοτέλη «Πολιτικά»:

«Το ξεχείλωμα των νόμων προκειμένου να προωθούνται συγκεκριμένα συμφέροντα (ή πολύ περισσότερο, η θέσπιση άδικων νόμων για τους ίδιους λόγους) δεν προδίδει μόνο μια κοινωνία αρπακτικών, αλλά, πρωτίστως, μια κοινωνία ηλιθίων».

Τελειώνοντας υπενθυμίζω στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Δένδια τον ιδιαίτερα μορφωτικό μύθο του Αισώπου: Αισώποιος Μῦθος Α΄ — Ἀλώπηξ

Ἀλώπηξ, εἰς οἰκίαν ἐλθοῦσα ὑποκριτοῦ, καὶ ἕκαστα τῶν αὐτοῦ σκευῶν διερευνωμένη, εὗρε κεφαλὴν μορμολυκείου εὐφυῶς κατεσκευασμένην· ἣν καὶ ἀναλαβοῦσα ταῖς χερσὶν εἶπεν: Ὦ οἷα κεφαλή, καὶ ἐγκέφαλον οὐκ ἔχει!

Μετάφραση: Μια έξυπνη αλεπού, αφού μπήκε σε ένα σπίτι ηθοποιού και εξερευνούσε ένα προς ένα τα αντικείμενα του, βρήκε ένα κεφάλι μάσκας καλοφτιαγμένο. Το σήκωσε στα χέρια της και είπε: Ω, τι ωραίο κεφάλι, και μυαλό δεν έχει!

Ἐπιμύθιον: Ὁ μῦθος προσήκει πρὸς ἄνδρας μεγαλοπρεπεῖς μὲν τῷ σώματι, καταδεεῖς δὲ τῇ ψυχῇ.

__________________
* Ο Παναγιώτης Δ. Σταμάτης, είναι συγγραφέας, Μέλος ΔΣ/ΕΑΑΝ και Αν. Αξιωματικός ΠΝ.