Εισόδημα πείνας για το 54% των συνταξιούχων και τα χειρότερα έρχονται

Η μέση σύνταξη διαμορφώνεται κάτω από τον κατώτατο μισθό, στα €812,67 καθαρά, ενώ 886.848 απόμαχοι της εργασίας καλούνται να ζήσουν με μηνιαίο εισόδημα έως €658 - 92,2% των συνταξιούχων στη χώρα είναι άνω των 60 ετών και το 4,3% είναι κάτω των 55, κυρίως χήρες, ορφανά και άτομα με αναπηρία - Στα τάρταρα της ευρωζώνης οι ελληνικές συντάξεις

Ρεπορτάζ Τζώρτζης Ρούσσος - ΠΗΓΗ: DC 03/05/2026 - [Μετατροπή σε κείμενο: staratalogia.gr]

Ακόμη μία θλιβερή ευρωπαϊκή πρωτιά. Μία «διάκριση» που θα έπρεπε σε μια κανονική χώρα να προκαλεί πολιτικό σεισμό. Με βάση τα επίσημα στοιχεία, οι συνταξιούχοι της χώρας βρίσκονται σταθερά στο χαμηλότερο σκαλί της ευρωζώνης, με εισοδήματα που σε τεράστιο ποσοστό δεν φτάνουν ούτε για τα βασικά. Το συμπέρασμα δεν είναι αυθαίρετο. Πηγάζει μέσα από τα στοιχεία του συστήματος ΗΛΙΟΣ που καταγράφει τις συντάξεις και αφορά τον Μάρτιο 2026.

Οι «αισχρές» πολιτικές σε βάρος των συνταξιούχων (μαζί με την κρίση κόστους ζωής που κατατρώει τα σπλάχνα της κοινωνίας), με την κυβέρνηση να υποδαυλίζει την αισχροκέρδεια για να εισπράττει ματωμένα πλεονάσματα διά των έμμεσων φόρων, έχουν μετατρέψει τη σύνταξη από δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβίωσης σε λογαριασμό επιβίωσης και μάλιστα σε μια κοινωνία που γερνάει πιο γρήγορα από τις περισσότερες στην ΕΕ. Στη μέση όλων αυτών οι «κοινωνικά ευαίσθητοι» πανηγυρίζουν γιατί το επίδομα των 250 ευρώ αυξήθηκε στα 300!

Αποκαλυπτικά στοιχεία

Τα στοιχεία του Μαρτίου 2026 από το σύστημα ΗΛΙΟΣ είναι απολύτως αποκαλυπτικά. Από τους 2.528.791 συνταξιούχους το 54% (1.365.291 συνταξιούχοι) λαμβάνει σύνταξη έως 940 ευρώ καθαρά. Πάνω από τους μισούς δηλαδή κινούνται σε επίπεδα που σε μια εποχή ακρίβειας και στεγαστικής πίεσης δεν αφήνουν περιθώριο ούτε για λάθη ούτε για «ανάσα».

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σκληρή όταν κατεβαίνουμε στα χαμηλότερα σκαλιά: το 35% (886.848) ζει με έως 658 ευρώ καθαρά, το 26,6% (672.092) με έως 564 ευρώ, ενώ το 15,8% (399.413) περιορίζεται σε έως 470 ευρώ καθαρά τον μήνα. Πρόκειται για νούμερα που δεν στέκονται σε καμία σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα που σέβεται το κοινωνικό της συμβόλαιο. Κι όμως, αυτή η πραγματικότητα δεν είναι τυχαία. Είναι προϊόν επιλογών. Η μέση κύρια σύνταξη βρίσκεται στα 864,55 ευρώ μεικτά (812,67 ευρώ καθαρά). Το πιο εξοργιστικό; Η μέση κύρια σύνταξη υπολείπεται ακόμη και του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος από την 1η Απριλίου 2026 ανέρχεται σε 920 ευρώ μεικτά. Με άλλα λόγια, η χώρα έχει κανονικοποιήσει κάτι που θα έπρεπε να θεωρείται κοινωνική ντροπή: ο μέσος συνταξιούχος να αμείβεται (ως προς το κύριο σκέλος) λιγότερο από τον κατώτατα αμειβόμενο εργαζόμενο. Στο συνολικό πακέτο η μέση επικουρική φτάνει μόλις τα 196,45 ευρώ μεικτά (184,66 καθαρά) και το μέσο μέρισμα τα 115,06 ευρώ μεικτά (108,15 καθαρά). Αυτά τα «συμπληρώματα» δεν αλλάζουν τον κανόνα: για εκατομμύρια ανθρώπους η τρίτη ηλικία δεν είναι περίοδος αξιοπρέπειας, αλλά περίοδος άμυνας απέναντι στη φτώχεια.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχει και το «εφεύρημα» της «προσωπικής διαφοράς», το οποίο -όπως αναφέρεται- δεν υπάρχει σε καμία άλλη χώρα της ευρωζώνης. Στην πράξη μια τέτοια ρύθμιση λειτουργεί σαν μηχανισμός στασιμότητας: όταν οι αυξήσεις «σκοντάφτουν» σε λογιστικά τείχη, οι συνταξιούχοι βλέπουν την καθημερινότητα να ακριβαίνει και τα εισοδήματα να μένουν πίσω. Η πολιτεία μπορεί να μιλά για «σταθερότητα» και «κανόνες», όμως οι αριθμοί φωνάζουν ότι για τους ηλικιωμένους ο κανόνας είναι η υποχώρηση.

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος της κρίσης είναι δημογραφικό - και εξίσου πολιτικό. Οι Έλληνες συνταξιούχοι είναι από τους γηραιότερους στην ΕΕ των 27. Το 92,2% (2.331.651) είναι άνω των 60 ετών και το 81,78% (2.068.128) άνω των 65. Μόλις το 4,3% (110.209) είναι κάτω των 55, κυρίως χήρες, ορφανά και άτομα με αναπηρία. Αυτό δεν είναι απλώς στατιστική: είναι ο καθρέφτης μιας χώρας που ωθεί τους ανθρώπους να μένουν περισσότερο στην εργασία, ενώ ταυτόχρονα τους υποδέχεται στη σύνταξη με ποσά που συχνά δεν αρκούν ούτε για στοιχειώδη αξιοπρέπεια.

Τα χειρότερα έρχονται

Από τη σκοπιά των θεσμοθετημένων κανόνων τα χειρότερα βρίσκονται μπροστά μας. Ήδη από την 1η Ιανουάριου 2023 καταργήθηκαν οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, με λίγες εξαιρέσεις, και εφαρμόζεται υποχρεωτικά το πλαίσιο του ν. 4336/2015. Επιπλέον, από την 1η Ιανουάριου 2022 ισχύει η «ρήτρα προσδόκιμου» για περαιτέρω αύξηση των ορίων ηλικίας, με την ενεργοποίησή της να εξαρτάται από κυβερνητική απόφαση. Το αποτέλεσμα; Χιλιάδες ασφαλισμένοι κινδυνεύουν να μην μπορέσουν καν να θεμελιώσουν δικαίωμα σύνταξης, αφού η ελάχιστη προϋπόθεση είναι 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες) και το 67ο έτος ηλικίας.

Όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων του ΗΛΙΟΣ, οι νέες συντάξεις με βάση τον ν. 4670/2020 (νόμος Βρούτση), που διατηρεί, θωρακίζει και ενισχύει θεσμικά τον νόμο Κατρούγκαλου 4387/2016, δημιουργούν μαζικά νέους «συνταξιούχους πένητες». Με βάση την πορεία των πραγμάτων εκτιμάται ότι η μέση σύνταξη μετά το 2028-30 θα ανέρχεται στα 700-800 ευρώ μεικτά. Μέχρι τότε βέβαια ο πληθωρισμός θα ποδοπατά το εισόδημα, αφού δεν προβλέπεται ανάσχεσή του.

«Η γενικευμενη συνταξιοδοτική φτώχεια, που θα διευρυνθεί κυρίως μετά το 2028, είναι συνέπεια των συνταξιοκτόνων ρυθμίσεων του “μνημονίου Τσίπρα”(ν. 4336/2015), του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016), αλλά και του νόμου Βρούτση (4670/2020) που αποτελεί απόλυτη και χειρότερη συνέχεια των προηγούμενων νόμων» δηλώνει στο DC ο καθηγητής Αλέξης Μητρόπουλος. Αυτό που αποτυπώνουν τα στοιχεία δεν είναι «οικονομική αναγκαιότητα». Είναι μια στρατηγική μετατόπιση του ρίσκου στους πιο αδύναμους: χαμηλότερες παροχές, υψηλότερα όρια ηλικίας, περισσότερα εμπόδια, περισσότερη ανασφάλεια. Όταν πάνω από τους μισούς συνταξιούχους ζουν με λιγότερο από 940 ευρώ καθαρά και η μέση κύρια σύνταξη βρίσκεται κάτω από τον κατώτατο μισθό, δεν μιλάμε για «μεταρρύθμιση». Μιλάμε για κοινωνική οπισθοδρόμηση.