Νομοσχέδιο ΥΠΕΘΑ: Μειώνεται ο αριθμός Ανωτάτων και η εξέλιξη Υπαξιωματικών με αναδρομικότητα σε βάθος χρόνου

ΦΩΤΟ: ΝΤΙΜΕ/ΥΠΕΘΑ/ΔΝΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Οι αλλαγές στο βαθμολόγιο και το μισθολόγιο των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων - Μειώνεται ο αριθμός των ανώτατων αξιωματικών και η εξέλιξη των υπαξιωματικών, ενώ προβλέπεται αναδρομικότητα των ρυθμίσεων σε βάθος χρόνου - Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας επισημαίνει ότι στον Στρατό Ξηράς υπάρχουν 1.878 συνταγματάρχες για 539 οργανικές θέσεις και ότι οι ταγματάρχες είναι εξαπλάσιοι από τους επιλοχίες και πενταπλάσιοι από τους λοχίες

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 07/12/2025 - Της Γεωργίας Σαδανά - [Μετατροπή σε κείμενο: staratalogia.gr]

Με 16.464 σχόλια, αριθμό-ρεκόρ για τα δεδομένα των νομοθετικών πρωτοβουλιών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ολοκληρώθηκε στα τέλη της εβδομάδας η δημόσια διαβούλευση για το πολυνομοσχέδιο που εισηγήθηκε το Πεντάγωνο εν μέσω αντιδράσεων από Στρατιωτικούς για τις αλλαγές που κυοφορούνται στον Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή.

Μετά από τρεις διαδοχικές κινητοποιήσεις αρχής γενομένης στη φετινή ΔΕΘ, τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων αναμένουν τώρα την έναρξη της συζήτησης του πολυνομοσχεδίου στη Βουλή, το οποίο θα ανάψει και το πράσινο φως για τις εκκρεμείς αυξήσεις στις αποδοχές τους. Το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων αναμένει τη θεσμοθέτηση των νέων αποδοχών του στα τέλη Ιανουαρίου του 2026, καθώς οι αυξήσεις που έχουν προβλεφθεί καταλαμβάνουν μερικά μόνο άρθρα από το πολυνομοσχέδιο.

Ιεραρχική εξέλιξη

Αιχμή του δόρατος αποτελεί το νέο βαθμολόγιο που στενεύει τα όρια ιεραρχικής εξέλιξης για μεγάλη μερίδα αξιωματικών και υπαξιωματικών, αλλά και η αναδρομικότητα που συνοδεύει τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, με τους εκπροσώπους των στρατιωτικών να υποστηρίζουν ότι ανατρέπονται κεκτημένα δεκαετιών. Με το νέο βαθμολόγιο, αλλά και την πρόβλεψη οργανικών θέσεων στις Ένοπλες Δυνάμεις θεωρούν ότι μειώνεται ο αριθμός των ανώτατων αξιωματικών, μαζί με τη δυνατότητα περαιτέρω εξέλιξης και των υπαξιωματικών. Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες από πλευράς του υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχει κινητοποιήσει τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τα οποία πραγματοποίησαν ήδη δύο συλλαλητήρια, ενώ αναμένεται να καθορίσουν εκ νέου τη στάση τους μόλις το πολυνομοσχέδιο εισαχθεί για επεξεργασία στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής.

1.878 Συνταγματάρχες

Για τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, οι αλλαγές στο βαθμολόγιο είναι επιβεβλημένες, εστιάζοντας στους «μεγάλους αριθμούς που έχουμε σε συγκεκριμένους βαθμούς και τη δημιουργία μιας ανεστραμμένης πυραμίδας στους υπαξιωματικούς και τους ανθυπασπιστές», όπως τόνισε, περιγράφοντας, για παράδειγμα, ότι υπάρχουν «1.878 συνταγματάρχες στον Στρατό Ξηράς για 539 οργανικές θέσεις». Παράλληλα, «το 68% των υπολοχαγών μας προέρχεται από ΑΣΣΥ, πάλι σε ηλικία όπου δυσκολεύονται να πραγματοποιήσουν τον ρόλο τον οποίο εκτελούν. Ακόμη, ότι οι συνταγματάρχες και οι ομοιόβαθμοι στο Πολεμικό Ναυτικό και την Αεροπορία είναι πολλαπλάσιοι από τους λοχίες. Ότι οι ταγματάρχες είναι εξαπλάσιοι από τους επιλοχίες και πενταπλάσιοι από τους λοχίες», συνέχισε ο κ. Δένδιας κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι οι επιχειρούμενες αλλαγές θα πραγματοποιηθούν εν κινήσει, επηρεάζοντας άμεσα δηλαδή τη ροή της ζωής χιλιάδων στρατιωτικών.

Πάγιο αίτημα

Αντιρρήσεις καταγράφονται επίσης στο ζήτημα της ανωτατοποίησης των σχολών των υπαξιωματικών παρά την ακαδημαϊκή αναβάθμισή τους. «Εδώ πραγματοποιούμε ένα πάγιο αίτημα των υπαξιωματικών. Κάναμε ανώτατες τις Σχολές Υπαξιωματικών με την υπαγωγή τους στην κατηγορία “6", οι καθηγητές τους -για να είναι ανώτατες- θα είναι καθηγητές-μέλη ΔΕΠ, προσανατολισμένοι σε τεχνολογική κατεύθυνση και πρακτική άσκηση με τυποποίηση της εκπαίδευσης και πιστοποίηση του προγράμματος και τίτλους σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης», όπως περιέγραψε ο κ Δένδιας, τη στιγμή που το προσωπικό που προέρχεται από τις Σχολές των Υπαξιωματικών ΑΣΣΥ θα χάνει έξι βαθμούς, φτάνοντας μέχρι τον βαθμό του ανθυπασπιστή, όπως υποστηρίζουν συνδικαλιστικά στελέχη, εστιάζοντας στο πάγωμα των προαγωγών για όσους υπηρετούν, με ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραμείνουν ακόμη και 16 χρόνια στον ίδιο βαθμό. Αγκάθι για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων συνιστούν και οι μισθολογικές παρεμβάσεις, που στην περίπτωση των αυξήσεων έχουν καθυστερήσει σε σχέση με τα υπόλοιπα Σώματα Ασφαλείας, παρότι αυτά με τις Ένοπλες Δυνάμεις έχουν το ίδιο ειδικό μισθολόγιο.

Η αναμονή για τις νέες αυξήσεις γίνεται ακόμη πιο έντονη με δεδομένο ότι οι Στρατιωτικοί έχουν χάσει προοδευτικά από το 2009 και εξής το 40% των αποδοχών τους, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι αποχωρήσεις στελεχών, ιδιαίτερα τεχνικού και υγειονομικού προσωπικού, που κατευθύνονται είτε στην εγχώρια αγορά εργασίας είτε σε υψηλά αμειβόμενες θέσεις στο εξωτερικό. Στον αντίποδα, με τις αυξήσεις του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων να είναι καθ’ οδόν χωρίς να έχουν ψηφιστεί στο πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, κάποιοι αξιωματικοί καταγγέλλουν πως δέχονται ήδη κρούσεις για αυξήσεις ενοικίου από τους ιδιοκτήτες των κατοικιών που νοικιάζουν, ιδίως σε παραμεθόριες και τουριστικές περιοχές, θεωρώντας εκείνοι με τη σειρά τους πως έχουν ψηφιστεί οι αυξήσεις των στρατιωτικών. Από το πολυνομοσχέδιο, όμως, φαίνεται να απουσιάζει μέχρι σήμερα η χορήγηση του τεχνικού επιδόματος όπως ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και του επιδόματος στέγης, ιδίως για στελέχη που υπηρετούν σε περιοχές με υψηλή ζήτηση σε ενοικιαζόμενες κατοικίες, ενώ εξαιρούνται οι Οπλίτες Βραχείας Ανακατάταξης (ΟΒΑ) από τη χορήγηση επιδόματος ιδιαιτέρων συνθηκών - επικινδυνότητας και νυχτερινής απασχόλησης.

Αλιβιζάτος: θεμιτό, αλλά...

Την εφαρμογή του νέου βαθμολογίου από όσους θα εισαχθούν στο μέλλον στις στρατιωτικές σχολές ζήτησε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Στρατιωτικών Ηλίας Κολλύρης, «ώστε οι καινούριοι να αποφασίσουν αν θέλουν να μπουν στις στρατιωτικές σχολές με βάση αυτό το βαθμολόγιο, το οποίο θα προκύψει μετά την ψήφιση», όπως παρατήρησε στην ημερίδα που διοργάνωσε η ομοσπονδία με αντικείμενο την επεξεργασία του πολυνομοσχεδίου, με τη συμμετοχή του συνταγματολόγου Νίκου Αλιβιζάτου και του εργατολόγου και προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Δημήτρη Βερβεσού. «Υπάρχει ένα ζήτημα μεταβατικών διατάξεων, δηλαδή τι θα γίνει με αυτούς που μπήκαν στη δική σας σταδιοδρομία με την προσδοκία ότι θα εξελιχθούν μέχρι τον βαθμό του συνταγματάρχη αν πάρουν και δεύτερο πτυχίο, μέχρι τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη κανονικά», παρατήρησε ο κ. Αλιβιζάτos, συμπληρώνοντας πως «είναι θεμιτό να προβλεφθεί η δυσκολότερη εξέλιξη επειδή επιδιώκεται μια πυραμιδωτή οργάνωση, αλλά όχι με αποκλεισμούς».

Ταυτόχρονα, «η σχέση του βαθμού δεν είναι άσχετη και ανεξάρτητη από οικονομικές συνέπειες», σημείωσε ο κ. Βερβεσός, καθώς «υπάρχουν και άλλα θέματα που αφορούν τα επικουρικά ταμεία, τα ζητήματα του να συμμετέχετε σε διάφορα προγράμματα επιδοτούμενα, σε διάφορες παροχές που προσφέρει ο Στρατός και οι οποίες ήρτηνται εκ του βαθμού», όπως σημείωσε.

Οι νέες νομοθετικές προβλέψεις θα επηρεάσουν άμεσα την υπηρεσιακή καθημερινότητα μεγάλου αριθμού στελεχών, που εκλαμβάνουν τις επιχειρούμενες αλλαγές ως υποβάθμιση του έργου τους, «συνθήκη που αντανακλά άμεσα στο ηθικό του προσωπικού, που συνιστά τον σημαντικότερο παράγοντα λειτουργίας του Στρατεύματος», όπως υποστήριξε στο «ΘΕΜΑ» ο Δημήτριος Ρώτας, επίτιμος πρόεδρος ΠΟΜΕΝΣ. Ανάμεσα στους λόγους που έχουν κινητοποιήσει τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους των στρατιωτικών απέναντι στο πολυνομοσχέδιο είναι οι περιπτώσεις όπου αξιωματικοί προερχόμενοι από Σχολές Αξιωματικών ΑΣΕΙ θα παραμένουν περισσότερα χρόνια σε όλους τους βαθμούς, ενώ με τη νομοθέτηση οργανικών θέσεων η πλειονότητα αυτών εικάζεται ότι θα αποστρατεύεται με τον βαθμό του Συνταγματάρχη.

Φωνάζουν κι οι απόστρατοι

Πέρα από τα εν ενεργεία στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, το πολυνομοσχέδιο έχει προκαλέσει προβληματισμό και σε μεγάλο αριθμό εν αποστρατεία αξιωματικών, οι οποίοι δυσφορούν με την υποβάθμιση του έργου των υπαξιωματικών. Σε πρακτικό επίπεδο, ωστόσο, και με δεδομένο ότι πολλά ζητήματα θα ρυθμιστούν ad hoc με υπουργικές αποφάσεις, δεν αποκλείεται το νέο πολυνομοσχέδιο να συμπαρασύρει τα μερίσματα των μετοχικών ταμείων, αλλά και τις εφάπαξ απολαβές τους όταν με την πρόβλεψη οργανικών θέσεων εκτιμάται ότι θα μειωθεί δραστικά ο αριθμός των ανώτατων αξιωματικών και άρα οι αντίστοιχες κρατήσεις και οι εισφορές. Επιπρόσθετα, η πυραμιδωτή ιεραρχική εξέλιξη, όπως αυτή προβλέπεται στο πολυνομοσχέδιο, δεν συνεπάγεται μόνο τη ραγδαία μείωση του αριθμού των αξιωματικών που θα ανεβαίνουν βαθμούς, αλλά και την προοδευτική απώλεια εισοδήματος για όσους δεν θα προάγονται αφού οι αποδοχές τους θα είναι στάσιμες για κάποια χρόνια, οι αυξήσεις στη μισθοδοσία μικρότερες και τα επιδόματα προσαρμοσμένα στη νέα βαθμολογική συνθήκη. Επιπλέον, για τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους των στρατιωτικών ζητήματα εγείρει και η δυνατότητα συμμετοχής των αξιωματικών ως αιρετών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς θεωρούν ότι αυτή παρεμποδίζεται από το προς επεξεργασία νομοθέτημα, ενώ αντιδράσεις καταγράφονται και για την κατάργηση της στρατιωτικής θητείας στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.

Κρίσιμη μεταβλητή για τις συνδικαλιστικές ενώσεις των στρατιωτικών, σε κάθε περίπτωση, συνιστά η επόμενη μέρα των Ενόπλων Δυνάμεων, σε μια εποχή έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων και περιφερειακών ανταγωνισμών. Αν τελικά ψηφιστούν οι επίμαχες διατάξεις, οι ίδιοι προειδοποιούν πως θα αυξηθούν κατακόρυφα οι αιτήσεις αποστρατειών και παραιτήσεων του εν ενεργεία προσωπικού, χωρίς να αποκλείεται να μειωθεί έτι περαιτέρω ο αριθμός των εισακτέων στις Στρατιωτικές Σχολές και ειδικά στις Σχολές Υπαξιωματικών, με υπαρκτό κίνδυνο να υποβαθμιστούν ιδίως οι Σχολές ΑΣΣΥ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υποστήριξη και τη συντήρηση των οπλικών συστημάτων της χώρας.