Νομοσχέδιο ΥΠΕΘΑ: Μεγάλες αντιδράσεις για το νέο πλαίσιο εξέλιξης των Υπαξιωματικών – Καταιγισμός σχολίων

Το επίμαχο νομοσχέδιο καθορίζει αρχικά την προέλευση, τις ειδικότητες και την ιεραρχία των μόνιμων υπαξιωματικών

Θανάσης Κουκάκης

«Καταιγισμό» σχολίων έχει συγκεντρώσει η νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, με τα περισσότερα σχόλια να αφορούν στις διατάξεις για την εξέλιξη των μονίμων υπαξιωματικών.

Για την ακρίβεια σε σύνολο 2.899 σχολίων που είχαν υποβληθεί έως χθες το βράδυ, το 44,8%, ήτοι 1.300 σχόλια αφορούσαν στις διατάξεις για τους μονίμους υπαξιωματικούς.

Το κείμενο, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση επιχειρεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι υπαξιωματικοί προάγονται, αξιολογούνται και κρίνονται σε όλη τη διάρκεια της καριέρας τους. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές έχουν δημιουργήσει έντονο προβληματισμό, καθώς πολλοί θεωρούν ότι φέρνουν περισσότερα εμπόδια και ανασφάλεια, αντί για βελτίωση και εξορθολογισμό.

Το επίμαχο νομοσχέδιο καθορίζει αρχικά την προέλευση, τις ειδικότητες και την ιεραρχία των μόνιμων υπαξιωματικών. Αναλυτικά περιγράφονται οι βαθμοί, από τον Επιλοχία Β΄ Τάξης έως τον Ανθυπασπιστή ΓΕΕΘΑ, και η αντιστοιχία τους σε Στρατό Ξηράς, Ναυτικό και Αεροπορία. Παράλληλα, προσδιορίζονται οι ειδικότητες ανά κλάδο, διαμορφώνοντας με λεπτομέρεια τη δομή του υπαξιωματικού προσωπικού.

Το σημείο, όμως, που προκαλεί τις πιο έντονες αντιδράσεις είναι οι καταληκτικοί βαθμοί στους οποίους μπορεί να φτάσει ένας υπαξιωματικός. Συγκεκριμένα, όσοι προέρχονται από τις Ανώτερες Στρατιωτικές Σχολές Υπαξιωματικών (ΑΣΜΥ) μπορούν να φτάσουν μέχρι τον βαθμό του Ανθυπασπιστή ΓΕΕΘΑ, ενώ όσοι έχουν μπει με διαγωνισμό ή έχουν προέλθει από τους Επαγγελματίες Οπλίτες (ΕΠΟΠ) σταματούν χαμηλότερα στη βαθμολογική εξέλιξη. Πολλά στελέχη θεωρούν άδικο αυτόν τον διαχωρισμό. Όπως υποστηρίζουν, οι υπαξιωματικοί όλων των προελεύσεων εκτελούν τα ίδια καθήκοντα στις μονάδες και καλούνται να ανταποκριθούν στις ίδιες απαιτήσεις, άρα θα έπρεπε να έχουν και τις ίδιες δυνατότητες εξέλιξης.

Σημαντικές αντιδράσεις καταγράφονται και γύρω από το νέο σύστημα κρίσεων, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο αποφασίζεται αν κάποιος προάγεται, παραμένει στον ίδιο βαθμό ή αποστρατεύεται. Το νομοσχέδιο προβλέπει οκτώ διαφορετικές κατηγορίες κρίσεων, από τις πιο θετικές, όπως «προακτέος κατ’ επιλογή», έως τις πιο αρνητικές, όπως «αποστρατευτέος». Πολλοί υπαξιωματικοί εκφράζουν ανησυχία ότι ο αριθμός και η αυστηρότητα αυτών των κατηγοριών θα οδηγήσει σε περισσότερες απορρίψεις και πρόωρες αποστρατείες. Η διάταξη που προβλέπει ότι κάποιος που κρίνεται τρεις συνεχόμενες φορές «διατηρητέος στον αυτό βαθμό» αποστρατεύεται, έχει προκαλέσει ιδιαίτερη δυσφορία, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να οδηγήσει σε εξαναγκαστική αποχώρηση χωρίς πραγματικές ευκαιρίες βελτίωσης.

Επιπλέον, πολλοί επισημαίνουν ότι το νέο πλαίσιο αξιολόγησης δημιουργεί συνθήκες μεγάλης ανασφάλειας. Παρότι το νομοσχέδιο δηλώνει ότι οι αξιολογήσεις βασίζονται σε «αρχές αξιοκρατίας και αμεροληψίας», αρκετά στελέχη αμφιβάλλουν αν αυτό μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη. Φοβούνται ότι η εξάρτηση της προαγωγής από τις εκθέσεις αξιολόγησης αυξάνει τη δύναμη των ανωτέρων και ενδέχεται να επιτρέψει υποκειμενικές κρίσεις. Υπογραμμίζουν ότι σε πολλές μονάδες υπάρχουν μεγάλες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο γράφονται οι αξιολογήσεις, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε άνιση μεταχείριση.

Ένα ακόμη σημείο έντονης συζήτησης είναι ο χρόνος παραμονής σε κάθε βαθμό. Για να προχωρήσει κάποιος από βαθμό σε βαθμό, χρειάζεται να συμπληρώσει συγκεκριμένα χρόνια υπηρεσίας. Σε ορισμένους βαθμούς απαιτούνται επτά ή και έντεκα χρόνια παραμονής, ενώ για τις ανώτερες βαθμίδες απαιτούνται 25 έως και 32 συνολικά έτη υπηρεσίας. Πολλοί θεωρούν ότι αυτοί οι χρόνοι είναι υπερβολικοί και ουσιαστικά αποκλείουν μεγάλο μέρος των υπαξιωματικών από το να φτάσουν στους υψηλούς βαθμούς πριν τη συνταξιοδότηση.

Αντιδράσεις προκαλεί και η πρόβλεψη ότι οι προαγωγές εξαρτώνται από τις κενές οργανικές θέσεις. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν ένας υπαξιωματικός πληροί όλα τα κριτήρια, δεν προάγεται εάν δεν υπάρχει διαθέσιμη θέση στον επόμενο βαθμό. Πολλά στελέχη θεωρούν ότι αυτό ανοίγει τον δρόμο για «μπλοκάρισμα» των προαγωγών, ειδικά σε περιόδους όπου η εκάστοτε ηγεσία περιορίζει ή δεν ανανεώνει τις οργανικές θέσεις.

Έντονη κριτική γίνεται και για τα Συμβούλια Κρίσεων. Αυτά απαρτίζονται κυρίως από ανώτερους αξιωματικούς και μόνο ένας Ανθυπασπιστής συμμετέχει ως εισηγητής. Πολλοί υπαξιωματικοί θεωρούν ότι δεν εκπροσωπούνται επαρκώς σε διαδικασίες που αφορούν αποκλειστικά το μέλλον τους. Παράλληλα, τονίζουν ότι η δυνατότητα σύγκλησης έκτακτων κρίσεων οποιαδήποτε στιγμή αυξάνει την αβεβαιότητα.

Παρά τα αρνητικά σχόλια, υπάρχει και μια μικρότερη μερίδα στελεχών που θεωρεί ότι το νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα σύστημα που μέχρι σήμερα λειτουργούσε με παλιούς κανόνες και πολλές ασάφειες. Υποστηρίζουν ότι η σαφής περιγραφή των διαδικασιών, των αξιολογήσεων και των προϋποθέσεων προαγωγής μπορεί να βοηθήσει το προσωπικό να γνωρίζει τι απαιτείται για την εξέλιξή του και να μειωθούν φαινόμενα «σκιών» στις κρίσεις.

Η διαβούλευση συνεχίζεται έως τις 5 Δεκεμβρίου, με τα σχόλια να αυξάνονται καθημερινά και να αποκαλύπτουν πως έχει δημιουργηθεί «κίνημα» στις τάξεις των υπαξιωματικών εναντίωσης σε όσα προβλέπει η νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή.

ΠΗΓΗ: dnews.gr