«Στρατόπεδο Ζιάκα: Από τις 1.034 κατοικίες, καμία για στρατιωτικούς, απαντά η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας»
Γράφει ο Γεώργιος Κυλινδρής | Συνταγματάρχης ΤΘ ε.α.
Η αλήθεια δεν χρειάζεται πάντοτε καταγγελίες. Μερικές φορές αρκεί μια επίσημη κυβερνητική απάντηση για να αναδειχθεί η απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και στον πραγματικό σχεδιασμό.
Στην κοινοβουλευτική απάντηση της υπουργού Δόμνας Μιχαηλίδου επί της Ερώτησης και Αίτησης Κατάθεσης Εγγράφων 7291/784 της 24ης Ιουλίου 2026, που κατέθεσε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής Μιχάλης Κατρίνης, αναφέρεται ρητά:
«Διευκρινίζεται ότι καμία από τις τουλάχιστον χίλιες (1.000) προβλεπόμενες κατοικίες δεν προορίζεται για τη στέγαση στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.»
Ούτε μία. Σε ακίνητο που, σύμφωνα με την ίδια την υπουργό, ανήκει κατά κυριότητα στο Ταμείο Ακινήτων Εθνικής Άμυνας (ΤΑΕΘΑ).
Οι κυβερνητικές εξαγγελίες και η κατάληξη
Στις 2 Σεπτεμβρίου 2025 ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μιλούσε από το Ζιάκα για περισσότερες από 600 κατοικίες, οι οποίες θα εξυπηρετούσαν τόσο στρατιωτικούς όσο και πολίτες. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2025, στην 89η ΔΕΘ, ο Πρωθυπουργός εξήγγειλε 2.000 διαμερίσματα σε τρία στρατόπεδα, με κατανομή 25% για στρατιωτικούς και 75% για πολίτες χωρίς πρώτη κατοικία.
Η αρχική ρύθμιση του ν. 5223/2025 προέβλεπε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, 70%–85% των οικημάτων για στρατιωτικές ανάγκες και 15%–30% για άλλους δικαιούχους. Ακολούθησαν ο ν. 5229/2025 και ο ν. 5322/2026 με διαφορετικό καθεστώς κοινωνικής κατοικίας. Οι αναλογίες αφορούν διαφορετικά νομοθετικά σχήματα, αλλά το αποτέλεσμα για το Ζιάκα είναι αδιαμφισβήτητο: 0% κατοικίες για στρατιωτικούς.
Άλλο ο σχεδιασμός και άλλο τα κλειδιά
Στις 8 Μαΐου 2026 η Δόμνα Μιχαηλίδου χαρακτήριζε το έργο ένα από τα πιο ώριμα, με στόχο δημοπράτηση εντός του 2026 και πρώτες παραδόσεις το 2027. Το επίσημο δελτίο Τύπου της 9ης Μαΐου αναφερόταν σε 1.034 κοινωνικές κατοικίες. Ωστόσο, η απάντηση που διαβιβάστηκε στη Βουλή στις 22 Σεπτεμβρίου ανέφερε ότι η προγραμματική σύμβαση δεν είχε υπογραφεί και η ένταξη στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν θα ακολουθηθεί. Αντ’ αυτού προβλέπεται η ειδική διαδικασία του άρθρου 199Α του ν. 5306/2026: περιβαλλοντικός προέλεγχος, ενδεχόμενη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, τεχνική έκθεση, τοπογραφικό με πρόταση γενικής διάταξης, γεωλογική μελέτη, τεκμηρίωση πρόσβασης, ενδεχόμενη οριοθέτηση ρέματος και γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η ειδική διαδικασία δεν σημαίνει απουσία μελετών και εγκρίσεων.
Η ίδια η υπουργική απάντηση επισημαίνει ότι δεν προβλέπονται αναλυτικά νομοθετικά ορόσημα δημοπράτησης, κατασκευής και παράδοσης. Με ποια, λοιπόν, δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα τεκμηριώνεται η εξαγγελία για το 2027; Ακόμη κι αν επιταχυνθεί το έργο, οι στρατιωτικοί δεν πρόκειται να λάβουν καμία από τις προβλεπόμενες κατοικίες.
Στρατιωτική περιουσία και λογοδοσία
Ο ν. 5322/2026 προβλέπει αντάλλαγμα 70 εκατ. ευρώ για τη μακροχρόνια παραχώρηση χρήσης τριών στρατοπέδων του ΤΑΕΘΑ, με πρώτη δόση 25 εκατ. ευρώ κατά την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης. Υπάρχει δημοσιοποιημένη ανεξάρτητη αποτίμηση; Συνυπολογίστηκαν η διάρκεια της παραχώρησης και η μελλοντική υπεραξία; Πότε και σε ποιες στρατιωτικές κατοικίες θα επενδυθούν αυτά τα ποσά;
Η υπουργική απάντηση επιβεβαιώνει ότι το ΤΑΕΘΑ παραμένει κύριος του Ζιάκα, ενώ το ΥΠΕΘΑ αναλαμβάνει τις μελέτες, τους διαγωνισμούς, την κατασκευή και την επίβλεψη. Όμως η χρήση των νέων κατοικιών προορίζεται να παραχωρηθεί στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, χωρίς να προβλέπεται συγκεκριμένο ποσοστό από τα μισθώματα για τη στεγαστική μέριμνα των στρατιωτικών. Η διατήρηση της κυριότητας δεν συνεπάγεται ελεύθερη δυνατότητα αξιοποίησης: η διάρκεια και οι ειδικοί όροι της παραχώρησης θα οριστούν με την προγραμματική σύμβαση, η οποία κατά την απάντηση του Σεπτεμβρίου δεν είχε ακόμη υπογραφεί.
Για πόσα χρόνια θα δεσμευτεί αυτή η στρατιωτική περιουσία και με ποιο πραγματικό ανταποδοτικό όφελος; Δεν επιδιώκουμε κανέναν κοινωνικό αυτοματισμό. Η στεγαστική κρίση αφορά όλη την κοινωνία, μαζί και τις στρατιωτικές οικογένειες που επιβαρύνονται επιπλέον από υποχρεωτικές μεταθέσεις. Η κοινωνική κατοικία είναι αναγκαία. Γιατί, όμως, επιλέγονται ακίνητα υψηλής αξίας των Ταμείων της Εθνικής Άμυνας χωρίς πρόβλεψη κατοικιών για στρατιωτικούς; Έχει αξιολογηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης άλλων δημόσιων εκτάσεων;
Και το Ζιάκα θα αποτελέσει άραγε προηγούμενο; Θα ακολουθήσουν κι άλλα στρατιωτικά ακίνητα-«φιλέτα», για τα οποία οι τοπικές αρχές ζητούν κατά καιρούς ένταξη στον αστικό ιστό; Αν ναι, ποια συγκεκριμένα οικονομικά και στεγαστικά οφέλη θα προκύψουν για το ΤΑΕΘΑ, τα στρατιωτικά Ταμεία και τους μετόχους τους; Πώς αποτιμάται η μακροχρόνια δέσμευση αυτής της περιουσίας; Κοινωνική πολιτική με ξένα κόλλυβα;
Από τον Σεπτέμβριο του 2025 οι εξαγγελίες διαδέχονται τις παρουσιάσεις. Τον Μάιο του 2026 το έργο χαρακτηριζόταν ώριμο, ενώ τον Σεπτέμβριο η βασική σύμβαση παρέμενε ανυπόγραφη. Η επικοινωνία δεν μπορεί να υποκαθιστά τον σχεδιασμό και τη λογοδοσία. Άλλο οι μακέτες και τα PowerPoint και άλλο οι υπογεγραμμένες συμβάσεις, η πολεοδομική ωρίμανση και τα πραγματικά κλειδιά στα χέρια των δικαιούχων. Η αξιοποίηση στρατιωτικής περιουσίας απαιτεί δημοσιευμένα στοιχεία, όχι μόνον επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες.
____________________
0 Σχόλια